Ultra yoğun karides yetiştiriciliğinin geleceği
Kuzeybatı Biyolojik Araştırma Merkezi’nden Humberto Villarreal ve Deniz Ürünleri Geliştirme Şirketi’nden Lorenzo Juarez, Uluslararası Su Ürünleri Derneği Dergisi’nde ultra yoğun karides yetiştiriciliğinin karşılaştığı zorlukları analiz eden bir makale yayınladı.
Küresel karides üretimi
Araştırmacılara göre, karides üretiminin çoğunluğu Asya ülkelerinden (%83,4) ve Latin Amerika ülkelerinden (%16,3) geliyor. Başlıca türler, üretimin %83’ünü oluşturan beyaz karides (Vanami) ve kaplan karidesidir (Monodon).
Hindistan ve Ekvador, on yılda üretimlerini önemli ölçüde artırarak %100 büyüme gösterdi ve 2021 yılında çiftlik alanını artırmadan 1 milyon tonun üzerine çıktı.
Ekvador’da yarı yoğun üretim, ürün başına ortalama 1.250 kg/ha’dır, ancak artık karides yetiştiricileri yılda üç ürün üretebiliyor ve sektördeki en iyi uygulamaları hayata geçirmeye çalışıyorlar.
Ultra Yoğun Sistemler
Araştırmacılar, “Vannamei beyaz karidesi için ultra yoğun sistemleri, metrekare başına sezon başına 150’den fazla karides popülasyon yoğunluğuna ve önemli düzeyde teknolojiye sahip, plastik kaplı havuzlar, kanallar ve tanklar olarak tanımlıyoruz,” diyor.
Araştırmacılar, ultra yoğun sistemlerin çevreye zarar vermeden enerji verimliliğini en üst düzeye çıkarmanın ve aynı zamanda su tüketimini 250 L/kg’ın altına düşürmenin etkili bir yolu olduğunu belirtiyor. Bu, yalnızca su değişimi olmadan mümkün ve kW başına 1.200 kg’dan fazla karides üretimi gerektiriyor.
Raporlarında şöyle deniyor: “Açık havuzlar yılda 2-3 ürün ve hektar başına 30 t’den (1,2 kg/m3) fazla ürün vermelidir. Su yolları ise metrekare başına 2,5 kg’dan fazla yoğunluğa sahip en az 3 ürün üretir. Kapalı havuzlar (seralar) da yılda 3’ten fazla hasat alır ve üretim yoğunlukları metrekare başına 4,5 kg’a ulaşır.”
Bu hedeflere istikrarlı bir şekilde ulaşmak için, yoğun karides yetiştiriciliğinde üretim sistemi tasarımı, biyogüvenlik stratejileri, beslenme, yumurta kalitesi, teknolojik gelişmelerin etkisi, iklim değişikliği ve sosyal ilkeler arasındaki etkileşimin anlaşılması gerektiğini belirtiyorlar. Çünkü bu sistemde sabit sermaye, yarı yoğun sistemlere göre 5-10 kat daha fazla.
Karides yetiştiriciliğinin yoğunlaştırılması için Biofloc
Araştırmacılar, biofloc’un yoğun karides yetiştiriciliğinde en yaygın kullanılan teknoloji olduğunu bildirdiler.
Bu sistemler hakkında mevcut bilimsel bilginin, özellikle dinamiklerini ve ekosistem ile kültür balıkları arasındaki etkileşimleri anlama açısından sınırlı olduğunu belirtiyorlar.
Asya’daki ticari olarak yoğun sistemler iyi sonuçlar verdi, ancak ultra yoğun sistemlerin ekonomik ve ticari sürdürülebilirliği henüz kanıtlanmadı, diyor Villarreal ve Juarez. “Zorluklar hem teknolojik hem de değer zincirinde.”
Villarreal ve Juarez, “Yoğun karides sistemlerinde, çiftçiler için organizma, çevresel, sosyal ve refah sorunları açısından belirlenen zorluklar arasında hastalık, yem, enerji tüketimi ve genetik seçilim yer alıyor,” diye bildiriyor.
Ultra Yoğun Sistemlerde Beslenme
Ultra yoğun sistemlerde yeni SPF hatlarının ve genetik seçilimin başarılı olması için bu sistemlerde daha fazla bilgiye ihtiyaç duyulmaktadır.
“Özellikle beslenme gereksinimleriyle ilgili olarak, protein ve amino asit alımının, alternatif protein ve lipit kaynaklarının etkisinin ve bakteriler ile biyoflok bazlı sistemler arasındaki etkileşimin daha iyi anlaşılması gerekmektedir. Yem endüstrisi çiftliklere kaliteli ürünler sağlama konusunda önemli ilerleme kaydetmiş olsa da, bu diyetler hala balık unu, soya fasulyesi, buğday, balık yağı ve vitamin ve mineral kombinasyonlarıyla takviye edilmiş bitkisel yağlar gibi bileşenlere dayanmaktadır.”
Araştırmacılar, asıl zorluğun, uygun hacimde ve uygun maliyetle alternatif protein kaynakları geliştirmek olduğunu söylüyor. “Mevcut alternatifler, yüksek karbon ayak izine sahip sınırlı kaynaklara sahipken, yeni alternatifler pahalı ve yeterli hacimlerde mevcut değil.”
Argüman
Araştırmacılar, “Yarı yoğun karides üretimi için mevcut modellerin tekrarlanmasının sınırlı olacağı açıktır” diyor. “Ekvador ve Çin gibi ülkelerin aynı tarım sistemleriyle üretim hacimlerini ikiye katlamalarını kesinlikle beklememeliyiz.”
Ayrıca, karides yoğun tarımda, yetiştirilen balıkların bu ortamlarda gelişebilmeleri için yeterli fizyolojik, metabolik, genetik ve sağlık durumuna sahip olması gerektiğini de doğruladılar.
“Çevresel sürdürülebilirlik açısından bakıldığında, mevcut ultra yoğun sistemler üretilen karidesin kilogramı başına daha az su kullanıyor, suyu geri dönüştürüyor, daha düşük yem dönüşüm oranlarına sahip ve göletlerin ve su kaynaklarının kullanımını optimize ediyor.”
