Karides pazarları ve talebi, üretimle aynı oranda büyümüyor.
Son yıllarda talebin üretimle aynı oranda büyümemesi nedeniyle, çiftlikte yetiştirilen karides üretimi ile pazarı arasında küresel bir uçurum var. Üretimde önemli bir genişleme potansiyeli mevcut, ancak pazarlar bunu değer zincirinin her bir parçasına adil bir şekilde fayda sağlayacak şekilde absorbe etmiyor.
Deniz ürünleri de dahil olmak üzere tüm et üreten sektörler, hastalık salgınları, ekonomik koşullar, pazar talebindeki değişiklikler ve daha fazlasından kaynaklanan iş döngüleri ve sık iniş çıkışlar yaşayabilir. Bu açıdan, küresel çiftlikte yetiştirilen karides sektörü, bir avantajı olmasına rağmen, diğer sektörlerden farklı değildir.
Karides sektörü diğer et üreten sektörlerden nasıl farklıdır? Son yıllarda üretimdeki olağanüstü büyüme büyük ölçüde Ekvador ve birkaç diğer ülke tarafından yönlendirilmiştir. Ekvador Ulusal Su Ürünleri Odası’na göre, Ocak-Ekim aylarına ait son veriler, 2021 yılında karides ihracatının hacim ve değer olarak 2020 yılına göre sırasıyla %19 ve %31 arttığını, 2022 yılında ise 2021 yılına göre %32 ve %43 arttığını göstermektedir.
2001 yılından bu yana yıllık üretim %7 ile %34 arasında artmış ve ihracat son on yılda ortalama her 2,5 yılda bir ikiye katlanmıştır. 2021 yılında Ekvador, toplam küresel karides üretiminin neredeyse %20’sini oluşturmuş ve 2022 yılında bu hacmi aşması beklenmektedir. Asya’da, Hindistan, Vietnam ve Endonezya’daki karides üretim sektörleri de son on yılda Ekvador kadar olmasa da çok önemli bir büyüme kaydetmiştir. Brezilya ve Venezuela da dahil olmak üzere diğer ülkelerin de çiftlik karides üretimini artırmaya devam etme potansiyeli oldukça yüksektir.
Genetik, beslenme, sağlık kontrolü ve diğer alanlardaki sürekli gelişmeler göz önüne alındığında, sektörün büyük miktarlarda çiftlik karidesi üretebileceğinden şüphe yok. Çiftlik karidesinin yaşam döngüsünün kısalması, değişen pazar koşullarına hızlı bir şekilde yanıt vermesini sağladığı için üretim artışında bir diğer faktördür. Ancak daha büyük soru, mevcut pazarların bu üretim hacmini absorbe edip edemeyeceğidir.
Ancak düşen fiyatlar, küresel enflasyon, potansiyel bir durgunluk ve büyük ihracat pazarlarındaki ekonomik belirsizlik nedeniyle aşağı yönlü bir eğilimin işaretleri var. Çeşitli ülkelerdeki karides yetiştiricilerinin şu anda stoklama oranlarını korumakta veya havuzlarını stoklamakta isteksiz olmaları endişe verici. Bu, gelecek yılın başlarında üretimde bir düşüşe ve küresel ihracatta olası bir düşüşe işaret ediyor.
Bu nedenle, küresel karides pazarları ve talebi üretimle aynı hızda genişlemediği için bir boşluk olduğu görülüyor. Bunun birkaç nedeni var; küresel salgının ciddi sonuçları ve küresel ekonomi, tedarik zincirleri, ekonomik ve endüstriyel büyüme ve ticaret üzerindeki etkisi de dahil. Bu sonuçların üstesinden sonunda geleceğiz, peki ya talep?
Çiftlikte yetiştirilen karidese olan talebin geliştirilmesi, üreticilerden pazarlamacılara kadar değer zincirindeki tüm paydaşları ve yem ve ekipman üreticileri ile diğer malzeme ve hizmet tedarikçileri gibi alt sektörleri de içermelidir.
Karides ürünlerinin, deniz ürünleri, kümes hayvanları ve sığır eti gibi diğer seçeneklere kıyasla son tüketici için genellikle uygun fiyatlı ve rekabetçi olması gerekir. Sektör ayrıca tutarlı kalite ve bulunabilirlik, daha yüksek katma değerli ve tüketim kolaylığı sağlayan ürünler sunmalıdır. Büyüyen hızlı yemek sektöründe pazar payının artırılması, karides talebinin ve tüketiminin geliştirilmesi için kilit önem taşımaktadır. Birçok ülkenin iç pazarlarında karidesin varlığı artırılabilir ve artırılmalıdır. Hindistan’ın bu konudaki son girişimleri takdire şayandır.
Çevresel sorumluluğa ve sağlıklı gıdaya daha fazla önem veren yeni nesillere ulaşmak ve onları ömür boyu tüketici haline getirmek çok önemlidir. Üretim ve pazarlama zinciri boyunca sürekli yenilik de önemlidir. Tüketicilerin sağlık, sürdürülebilirlik ve sorumluluk açısından artan beklentilerine yanıt vermek çok önemlidir ve uygun sertifikasyona sahip olmak bu hedeflere ulaşmak için değerli bir araçtır.
Karides endüstrisi, küresel üretimi genişletme ve milyonlarca daha fazla tüketiciye ulaşma konusunda önemli bir potansiyele sahiptir. Bu, sorumlu yoğunlaştırma ve geliştirilmiş üretim teknolojisi ve yöntemleri yoluyla başarılacaktır. Ancak her şeyden önce, piyasaların bu üretim hacmini maliyet etkin bir şekilde absorbe edebilmesi ve değer zincirinin sadece bir kısmının değil, tüm parçasının bundan faydalanması gerekmektedir.
