تولیدکنندگان سیبس و سیبریم ترکیه هشدار دادهاند که قیمت در محدوده فعلی کیلویی 5/00-6/00 یورو باقی میماند و یا به دلیل محدودیت در خط لوله برخی مزارع جدید، قیمتها اندکی افزایش خواهند داشت.
هیلای اغااوغلو، مدیر صادرات شرکت کیلیچ، بزرگترین تولیدکننده و صادرکننده بس و بریم با 75,000 تن تولید سالانه است. او گفت قیمتهای ترکیه بعد از صعود 15-23% از ابتدای 2022 میتوانند “چند سنت دیگر افزایش یابند”.
او در نمایشگاه جهانی سیفود اکسپو در بارسلونا گفت: «به نظر من قیمتها کم و بیش مانند امروز خواهند بود، هرچند ممکن است افزایش هم داشته باشند.»
هیلای آغااوغلو، مدیر صادارت در کیلیچ
طبق دادههای به دست آمده از سازمان دیدهبان شیلات و آبزیپروری بازار اروپا (EUMOFA)، از ابتدای 2022، میانگین قیمت واردات برای سیبس تازه و کامل ترکیه در EU با 15% افزایش از هفته 16 تا کیلویی 5/76 یورو رشد کرد. قیمت سیبریم نیز با 23% جهش به کیلویی 4/77 یورو رسید (نمودارهای زیر را ببینید).
آغااوغلو گفت، قیمتها در شرایطی افزایش یافتند که تولید در ترکیه ثابت بود. «علت این است که تقاضا وجود دارد و تولید در دو سال گذشته ثبات بیشتری داشته است. در ماه گذشته بخصوص برای سیبریم ما شاهد افزایش قابل توجهی در قیمتها بودیم.»
واردات سیبس EU از ترکیه
حجم محصول تازه و سرد
واردات سیبریم EU از ترکیه
حجم محصول تازه و سرد
تولقا اوروک هماهنگکننده بازاریابی و فروش در آگرومی، سومین تولیدکننده بزرگ بس و بریم با 24,000 تن تولید گفت، تقاضا از “تمام مناطق” قوی بود.
او نیز مانند اغااوغلو تأیید کرد، قیمت در اروپا – بهای کالا و کرایه حمل- برای بریم کیلویی 5 یورو و برای بس 6 یورو بود.
او گفت: «هنگامی که چند ماه قبل جنگ شروع شد صادرات ما به روسیه و اوکراین متوقف شد، اما هنوز تقاضای زیادی از نقاط مختلف مانند خاورمیانه و اروپا داریم. و قیمتها میتوانند دوباره افزایش یابند.»
اوروک این دیدگاه را ترسیم کرد که تولیدکنندگان در ترکیه پس از پشت گذاشتن چند سال پر تلاطم، یک رویکرد ”محافظهکارانهتر” در قبال رشد تولید در پیش گرفتهاند.
در اواخر 2018، آگرومی پس از یک برنامه بزرگ سرمایهگذاری که به سال 2014 برمیگشت و تولید سالانه را تا 24,000 تن افزایش میداد، اعلام ورشکستگی و درخواست حمایت کرد. بعد از آنکه قیمتها به کیلویی 3/00-3/50 یورو کاهش یافتند، اداره این شرکت به مراجع مربوطه واگذار شد.
تولقا اوروک هماهنگکننده بازاریابی و فروش در آگرومی
اوروک گفت: «ما در پایان روز باید مقداری سود داشته باشیم. به همین دلیل امروزه شرایط تغییر کرده است. امروزه ذهنیت تولیدکنندگان به طور کلی با گذشته تفاوت دارد.»
دادههای صادرات بس و بریم ترکیه حاکی از آهسته شدن رشد تولید این کشور است. طبق آنالیز دادههای مرکز تجارت بینالمللی (ITC)، بین 2018 تا 2021، رشد مرکب سالانه صادرات بس و بریم تازه و کامل در کشور به ترتیب 2/8% و 8/2% بود، در حالیکه در فاصله 2015-2018 این ارقام 18% و 19% بودند.
این یعنی صادرات سالانه بس و بریم تازه در فاصله 2015-2018 به ترتیب 16,200 و 19,900 تن افزایش داشتند. اما سه سال بعد صادرات تنها 3,500 و 13,000 تن افزایش داشت (نمودارها را ببینید).
صادرات سیّبریم کامل و تازه ترکیه، 2012-2021
صادرات سیّبس کامل و تازه ترکیه، 2012-2021
دادههای ترکیه جزئیات صادرات بس و بریم منجمد را در طبقهبندی خود اعلام نمیکند که میتواند بخشی از دلیل (کاهش رشد) باشد. به گفته آغااوغلو، فروش محصول منجمد شرکت او در طی پاندمی جهش داشت و امروزه فروش ماهی منجمد آن بیشتر از محصول تازه است.
«کانالهای فروش ما تغییر کردهاند. به جای عرضه محصول تازه به بازارهای ماهی بیشتر محصولات به بخش خردهفروشی میروند. فروش خردهفروشی ما 20% افزایش داشته است.»
او افزود، فشار تورمی یعنی تقاضا برای بستههای خردهفروشی قوی است، حتی در شرایطی که رستورانها بازگشایی شدند.
دان دسنیکا، سرپرست بخش تولید در شرکت کروماریس، تولیدکننده بس و بریم در کرواسی است که در نظر دارد امسال به 12,000-13,000 تن تولید دست یابد. او گفت، با وجود قیمتهای بالاتر شرکت او تصمیمی برای افزایش تولید بس و بریم ندارد.
دان دسنیکا، سرپرست تولید در شرکت کروماریس، تولیدکننده بس و بریم در کرواسی.
«ما با صنعت گردشگری بر سر فضا (برای فعالیت) رقابت داریم، پس امکان زیادی برای رشد وجود ندارد.»
به گفته او ، شرکت در حال تنوع بخشیدن به گونهها و پرورش گونههایی مانند میشماهی، dentex و عنبرماهی است.
او گفت: « مزیت ما نسبت به تولیدکنندگان ترک و یونانی این است که میتوانیم در مدت 24 ساعت با کامیون بس و بریم تازه را به بازارهای اصلی در ایتالیا برسانیم. اما دلیل تغییر گونهها رقابت با یونان و ترکیه و همچنین رقابت در داخل است. ما فرصت خوبی در ارائه محصولات متنوع به مشتریانمان میبینیم.»
کیلیچ هنوز به دنبال رشد
با وجود اتفاق آرا در خصوص ثابت نگهداشتن (تولید)، شرکتها هنوز مشتاق رشد هستند. آغااوغلو گفت، کیلیچ در چند سال گذشته تولید خود را 10-15% افزایش داده و انتظار میرود به حرکت خود در این مسیر ادامه دهد.
او افزود: «بدون شک ما رشد خواهیم کرد، چون آقای کیلیچ، مالک شرکت دوست ندارد درجا بزند. شرکت ما خانوادگی اداره میشود و سهامدار دیگری ندارد. او کار کردن و توسعه کسب و کار را دوست دارد.»
شرکت این رشد تولید را به موازات جستجو برای گونههای جدید مانند ماهی “هیرامه” (hirame) انجام میدهد. این ماهی مانند هالیبوت است. «همه چیز به تقاضا در بازار بستگی دارد. اما گونههای دیگری نیز وجود دارند که ما روی آنها کار میکنیم و برخی از آنها محرمانه هستند.»
اوروک هشدار داد، به دلیل رشد تورم هم برای نهادههای آبزیپروری و هم در بازارهای مصرفکننده، تولیدکنندگان میبایست بلندپروازیهای خود را کنترل کنند.
او افزود: «ما سعی خواهیم کرد ظرفیت تولید را افزایش دهیم اما نه به اندازه ارقام بزرگ سالهای قبل، زیرا موانعی پیش رو داریم. خوراک آبزیان 70% کل هزینههای ما را تشکیل میدهد. ما به منابع کمتری از پودر ماهی دسترسی داریم و در عین حال صید وحشی نیز رو به کاهش است.»
آمار و ارقام سیبس/ سیبریم تازه در یک نگاه:
· واردات سیبریم در EU از ترکیه در 2022 (از هفته 16): 13,021 تن، رشد 2% سال-به-سال
· واردات سیبس در EU از ترکیه در 2022 (از هفته 16): 6,735 تن، رشد 15%
· میانگین قیمت واردات سیبریم در EU از ترکیه (هفته 16): کیلویی 4/77 یورو، رشد 21%
· میانگین قیمت واردات سیبس در EU از ترکیه (هفته 16): کیلویی 5/76 یورو، رشد 32% |
آشفتگی اقتصادی ترکیه و حمله روسیه به اوکراین نیز ریسکهایی را به همراه دارد. در نظرسنجی اخیر رویترز، در ماه آوریل تورم سالانه ترکیه به 68% رسید. آخرین باری که تورم ازین سطح گذشت در فوریه 2002 بود با 73%.
فیله منجمد سیبریم محصول کیلیچ در خردهفروشی.
اوروک گفت، در حالیکه تورم روی اقتصاد داخلی ترکیه تأثیر میگذارد، او پیامدهای زیادی را برای تولیدکنندگان آبزیپروری کشور پیشبینی نمیکند.
او گفت: «ما ریسک خود را پوشش میدهیم، زیرا محصولاتمان را به دلار یا یورو میفروشیم. تمام مواد اولیه را نیز با دلار یا یورو تهیه میکنیم. البته این تورم ممکن است روی فروش داخلی و کسب و کارهای مواد غذایی تأثیرگذار باشد، اما میدانید، سیفود چندان در ترکیه پر طرفدار نیست.»
در عین حال، هرچند فروش شرکت او به روسیه کاهش یافته، اما او تأثیر سرریز را پیشبینی نمیکرد. «برای روسیه، بار ارسالی 12 الی 13 کامیون در هفته فقط [بس و بریم] تازه بود. چهار الی پنج کامیون نیز محصول منجمد فرستاده میشد. این حجم ارسال حالا 80% کاهش یافته است. بسیاری از سیستمها مانند انتقال پول و حمل و نقل متوقف شدند.»
او افزود فروش به اوکراین “به طور کامل متوقف” شده، اما “تأثیری روی بازار ندارد”.
اغااوغلو گفت، روسیه یکی از بازارهای اصلی شرکت محسوب میشود، اما او شاهد بهتر شدن فروش است. «ما فروش خود را متوقف نکردیم. در ابتدا ارسال بار را کاهش دادیم اما در حال حاضر آنها [خریداران روسی] تلاش میکنند به شرایط سابق بازگردند.»
محصولات ماهی پرورشی با بستهبندی پوستهای.
طبق دادههای به دست آمده از ITS، در 2021 ترکیه 3,600 تن بس تازه و 4,000 تن بریم تازه به روسیه صادر نموده است. این ارقام معادل 8% و 7% صادرات این محصولات است.
