Seafood Barcelona 2022’de bir dizi deniz ürünleri yöneticisiyle yapılan görüşmelere göre, Avrupalı ihracatçıların Çin pazarından uzaklaştığına dair işaretler var.
Daha sıkı gıda güvenliği denetimleri nedeniyle liman desteği sorunları ve ürünlerde COVID-19 belirtileri görülmesi durumunda Çin ile ticaret yasağı riski, bazı tedarikçileri endişelendiriyor ve Çin’e sevkiyat yapmaktan caydırıyor. Diğerleri ise Avrupa pazarında daha yüksek fiyatlar görüyor.
Ocean Fresh Seafood’un Halifax, Nova Scotia’daki satış müdürü Boris Mirchev, şirketin ıstakoz ürününe Çin’den gelen talebin güçlü kaldığını, ancak Çin limanlarında yaşanan gümrükleme sorunları nedeniyle bu yıl Çin’e yapılan ihracatın önemli ölçüde azaldığını söyledi. Mirchev, şirketin ıstakozunun ağırlıklı olarak Avrupa Birliği, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada’daki alıcılara gittiğini de ekledi. Kuzey Amerika’daki iç piyasa fiyatları şu anda Çin’dekinden daha iyi. Çin’deki durum zaten son derece istikrarsız; COVID-19 salgını nedeniyle 40 Çin şehri çeşitli şekillerde karantina altında.
“Bu yıl ihracatımızın yüzde 20’sinin Çin’den olmasını bekliyoruz; bu oran geçen yıl ve ondan önceki yıl yüzde 50 ve yüzde 60 idi.”
Mirchev, şirketinin uzun vadede Çin pazarına geri döneceğini öngörüyor. Şirket, kısıtlamaların hafifletilmesine dair işaretler için Çin’in COVID ve gümrük sorunlarını yakından takip ediyor.
Mirchev, “Orada her zaman talep var,” dedi.
COVID-19 karantinaları ve yiyecek-içecek hizmetlerine yönelik kısıtlamalar, Çin’in genel deniz ürünleri pazarında Avrupa’ya kıyasla daha büyük bir rol oynayan otel/restoran/catering (HORECA) sektöründen gelen talebi olumsuz etkiliyor. İç alıcı gücüyle ilgili endişelere ek olarak, ülkenin para birimi de son haftalarda ciddi baskı altına girdi. Şanghay Bileşik Endeksi ilk çeyrekte yüzde 10’dan fazla düştü. Çinli politika yapıcılar 2022 için %5,5’lik bir GSYİH büyüme hedefi belirledi.
İrlanda’da istiridye yetiştiriciliği ve ihracatı yapan Blas Islet Oyster Seafood’un sahibi Des Moore, gümrük sorunları nedeniyle Çin’e sevkiyatı durdurdu.
Moore, “Covid ve hava kargo maliyetleri nedeniyle Çin’e hizmet verme isteği genel olarak yok,” dedi. “Son iki yıl çok belirsiz geçti. 70-120 gramlık daha küçük istiridyeler yetiştirip bunları hızla büyüyen Avrupa pazarına göndermek, Çin için 120-200 gramlık istiridyeler yetiştirip pazarın açılmasını beklemekten daha mantıklı.”
Bakkafrost’un satış müdürü Annika Fredriksberg’e göre, belirsizlik somon ihracatçıları tarafından da yaşanıyor. Faroe Adaları merkezli somon çiftliği son yıllarda Çin’e önemli miktarda ihracat yaptı.
“Lojistik çok zorlu. Varış limanları sürekli kapanıp açılıyor. Bazı durumlarda, Guangzhou’ya gelen kargo kamyonlarla Pekin’e taşınıyor.”
Fredericksberg’e göre Çin, Bakafrost için stratejik bir pazar olmaya devam ediyor ve daha fazla büyüme potansiyeli taşıyor. Şirketin taç logosu Çinli müşteriler arasında iyi biliniyor ve kraliyet ailesiyle ilişkilendirilen her şey büyüyen orta sınıf arasında popüler.
“Müşteriler şirketin adını bilmeyebilir, ancak ‘taçlı somon’ istiyorlar.”
Sağlık denetimleri canlı deniz ürünleri ticaretini aksatmış olsa da, C&N Chambers’ın genel müdürü Alan Price’a göre Çin, İngiltere’den dondurulmuş kabuklu deniz ürünleri için hala güçlü bir pazar. Şirket, Kuzey İrlanda’nın Kilkee kentinden Çin ve Avrupa’daki alıcılara kahverengi yengeç, karides ve salyangoz ihraç ediyor.
“Hediye kutularında ithal deniz ürünlerine olan talep piyasada güçlü.”
Price, Çin’deki güçlü fiyatlandırmanın Avrupalı alıcılar üzerinde de rekabet baskısı yarattığını söyledi. Kahverengi yengeç fiyatları dört yıl önce kilogram başına 6,00 dolardan (5,75 €) şimdi kilogram başına 9,00 dolara (8,65 €) yükseldi. Çin’den gelen talebin Avrupa’dan bazı ürünlerin çekilmesine neden olduğunu belirtirken, Portekiz’deki alıcıların artık daha yüksek fiyatlar ödemeye razı olduğunu da ekliyor. Özellikle bu yıl Avrupa’da turizm sektörünün yeniden açılması, yiyecek ve içecek sektörüne olan talebi artırdı.
“Güney Avrupa’daki bazı müşterilerimiz dondurulmuş ürünleri mağazalara tedarik ediyor. Portekiz artık daha yüksek fiyatlarla satın almaya razı; geçmişte bunu karşılayamıyorlardı.”
Price, Dublin’deki ailesine ait Rockbell Shellfish şirketinde yönetici olarak çalıştığı dönemde Çin’de uzun bir iletişim ağı kurmuştu. Çinli alıcılarının izolasyon ve karantina prosedürlerini uyguladığı için ürünlerinde Covid denetimleriyle ilgili herhangi bir sorun yaşamadığını söylüyor.
Price ve diğer satıcıların gördüğü Çin’deki güçlü fiyatlandırma, İrlanda’nın deniz ürünleri piyasa geliştirme grubu Bord Iascaigh Mhara’nın (BIM) verileriyle de doğrulanıyor. BIM’in yıllık deniz ürünleri ticaret raporu, 2021 yılında kabuklu deniz ürünleri ve kabukluların fiyatlarında yıllık %20’lik bir artış olduğunu detaylandırıyor. Dizel yakıt fiyatlarındaki keskin artış da İrlanda’daki deniz ürünleri şirketlerinin maliyetlerini artırdı. BIM’e göre, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden bu yana yakıt fiyatları %150 arttı.
